Kiểm tra sức khỏe ổ cứng giúp phát hiện cảnh báo và quyết định việc sao lưu, kiểm tra thêm hoặc thay ổ. Một dòng “Good”, “OK” hay phần trăm sức khỏe cao không bảo đảm ổ sẽ không hỏng. Nếu laptop đang mất dữ liệu, treo khi mở tệp hoặc HDD phát tiếng lạch cạch bất thường, ưu tiên bảo vệ dữ liệu trước khi chạy thêm phép thử.
Trước khi kiểm tra: dữ liệu còn mở được không?
- Máy vẫn đọc tệp bình thường: sao chép tài liệu quan trọng sang thiết bị khác hoặc nơi lưu trữ riêng trước. Mở thử vài tệp trong bản sao để kiểm tra.
- Đọc rất chậm, báo lỗi hoặc ổ lúc nhận lúc không: ngừng các lần quét dài và sao chép lặp đi lặp lại. Nếu dữ liệu quan trọng chưa có bản sao, cần trao đổi phương án bảo toàn dữ liệu trước khi sửa hệ thống.
- Ổ không nhận, HDD kêu bất thường: tắt máy, không tự tháo ổ hoặc thử bật liên tục. Thay một ổ mới giúp máy có nơi lưu trữ khác; việc đó không tự khôi phục tệp trên ổ cũ.
Xem đúng ổ và đọc thông tin bằng CrystalDiskInfo
Tải công cụ từ trang của nhà phát triển: https://crystalmark.info. Chọn CrystalDiskInfo để xem thông tin ổ; không cần chạy bài đo tốc độ CrystalDiskMark để biết trạng thái S.M.A.R.T. Khả năng đọc thông tin phụ thuộc loại ổ và bộ chuyển đổi kết nối.
- Chọn đúng ổ theo tên model và dung lượng. Nếu máy có hai ổ, xem từng ổ riêng; không mặc định ổ đang hiện trên màn hình là ổ chứa Windows.
- Ghi lại trạng thái sức khỏe, nhiệt độ, tên ổ và những dòng cảnh báo. Ảnh chụp để hỏi kỹ thuật nên che số serial nếu chia sẻ công khai.
- Đối chiếu cảnh báo với triệu chứng thực tế: lỗi xuất hiện khi khởi động, mở tệp, sao chép hay khi máy nóng.
Good, Caution, Bad và phần trăm sức khỏe nói được gì?
| Thông tin thấy được | Cách hiểu và bước tiếp theo |
|---|---|
| Good hoặc kết quả kiểm tra đạt | Công cụ chưa ghi nhận cảnh báo theo những chỉ số đọc được. Vẫn cần sao lưu; nếu máy có triệu chứng, tiếp tục kiểm tra nguyên nhân. |
| Caution, Bad hoặc cảnh báo S.M.A.R.T. | Ưu tiên dữ liệu, lưu lại cảnh báo và nhờ kiểm tra. Không dùng một lần kiểm tra đạt khác để bỏ qua cảnh báo. |
| SSD có phần trăm sức khỏe | Cách tính phụ thuộc ổ và công cụ. Không quy đổi 90% thành “còn 9 năm”, cũng không lấy cùng một ngưỡng để kết luận mọi SSD phải thay. |
| Không đọc được thông số | Có thể do công cụ hoặc kết nối không hỗ trợ. Đây chưa phải bằng chứng ổ đã hỏng. |
Thông số S.M.A.R.T. cần đọc theo model, không chỉ nhìn màu. Tài liệu trạng thái sức khỏe của CrystalDiskInfo giải thích tiêu chí hiển thị của công cụ. Seagate khuyến nghị sao lưu sớm khi có lỗi S.M.A.R.T., kể cả khi một số phép thử khác vẫn báo đạt.
Kiểm tra thêm bằng công cụ hãng, không tự sửa ổ đang lỗi
Tra model ổ trên trang hỗ trợ của hãng để chọn công cụ còn hỗ trợ ổ đó. Nếu dùng chẩn đoán trong BIOS/UEFI, theo tài liệu đúng model laptop; phím vào và mục kiểm tra khác nhau giữa các máy. Khi dữ liệu đã an toàn, có thể chạy bài kiểm tra phù hợp theo hướng dẫn hãng và lưu mã lỗi.
Chống phân mảnh hay tối ưu ổ không thay thế kiểm tra sức khỏe. CHKDSK kiểm tra hệ thống tệp; các tùy chọn sửa lỗi làm thay đổi dữ liệu trên ổ. Vì vậy, không bắt đầu bằng lệnh sửa/quét toàn bộ trên ổ đang có dấu hiệu hỏng và chưa sao lưu. Tài liệu CHKDSK của Microsoft phân biệt các chế độ này.
Khi cần Thanh Nga kiểm tra
Gửi model laptop, hiện tượng, ảnh cảnh báo và cho biết dữ liệu đã có bản sao hay chưa qua Zalo 0843 125 125. Không cần gửi mật khẩu hoặc tệp cá nhân. Nếu phải đổi ổ, xem phần nâng cấp SSD và hỗ trợ chuyển dữ liệu để trao đổi loại ổ, dung lượng và phạm vi xử lý trước khi làm.
Thanh Nga Laptop, 125 Hàm Nghi, Đà Nẵng. Website: https://laptopthanhnga.com.
Tham khảo kỹ thuật: CrystalDiskInfo: cách hiển thị Health Status.
